جمعيت و محيط زيست

 افزايش جمعيت و تمرکز آن در سطح منطقه اي اثرات مستقيم بر کيفيت محيط زيست دارد . رشد جمعيت ،‌فقر و فرسايش محيط زيست در کشورهاي رو به رشد دوري باطل را ايجاد کرده است. اين دور باطل کيفيت زندگي مردم را بشدت تحت تأثير قرار داده و تلاشهاي کشورهاي جهان سوم را براي دستيابي به توسعه پايدار بي نتيجه گذارده است .

آب ، خاک ، هوا و جانداران چهار منبع طبيعي و مهم و مورد نياز هستند که تأمين همه نيازهاي آدمي به وجود آنها وابسته است . رشد سريع جمعيت به کاهش ميزان سرانه قابل کشت و کمبود آب منجر گرديد . فرسايش خاک ، نابودي جنگل ها و مراتع و افت کيفيت آب از آثار جانبي افزايش شمار انسانهاست . آنهائي که مناطق روستائي را ترک مي کنند ، در حاشيه مناطق بزرگ شهري ، ناحيه هاي فقير نشين را تشکيل مي دهند و حضور آنها توانائي دولت را براي تأمين اشتغال ، تغذيه ، بهداشت و آموزش براي ساکنان اين قبيل نواحي  شديداً تحت فشار قرار مي دهد. بطور خلاصه ، فشار جمعيت به فرسايش محيط زيست و فقر مي انجامد و شرايط نامساعد زيست محيطي بر بهزيستي انسانها ، آثار ناخوشايندي بر جاي مي گذارد . به اين ترتيب ، در کشورهاي در حال توسعه ، محيط زيست نا سالم علت اصلي مرگ ، بيماري و پائين بودن کيفيت زندگي انسانهاست . همچنين زنان و کودکان در برابر مخاطرات بهداشتي ناشي از محيط زيست آسيب پذير ترند و معمولاً از مشکلات زيست محيطي صدمات بيشتري را متحمل ميشوند .

به علت رشد جمعيت و قطع بي رويه درختان جنگلي براي تأمين نيازهاي مصرفي ، سالانه ۱۷ ميليون هکتار از جنگلهاي جهان نابود مي شود . بعلت نابودي جنگلها و آلودگيهاي شيميايي محيط زيست ، روزي ۱۴۰ و سالي ۵۰۰۰۰ گونه مختلف گياهي و حيواني براي هميشه از صفحه روزگار محو ميشود و برآورد ميشود که طي ۵۰ سال آينده يک چهارم کل گونه هاي حيات نابود خواهند شد .

بر اثر رشد جمعيت و افزايش مصرف سوختهاي فسيلي ، سالي ۶ ميليارد تن کربن و يا ۴/۲۲  ميليارد تن گازکربنيک وارد جو زمين مي شود و موجب گرم شدن روزافزون زمين ، آب شدن يخچال هاي قطبي ، بالا آمدن سطح درياها و اقيانوسها ، بروز خشکسالي ، تغيير فصلها و افزايش موارد طوفانها و گردباهاي مخرب مي گردد .

دسترسي به آب آشاميدني سالم سبب جلوگيري از شيوع امراض واگيرداري چون وبا مي شود که در ادامه زندگي کودکان اثر مستقيم دارد . کشورهاي صنعتي قسمت اعظم منابع آب خود را صرف مصارف صنعتي و تجاري مي کنند و در برخي از کشورهاي صنعتي تقاضا براي آب در جهت اهداف فوق بيشتر مي شود ؛ هر چند جمعيت و سطح کشاورزي روستائي آنها افزايش مي يابد ، تعدادي از کشورها ، اعم از توسعه يافته و در حال توسعه ، در حال رسيدن به محدوديت ذخائر پايدار آب خود هستند و اين تعداد همچنان در حال افزايش است و برخي از کشورها قبلاً به اين محدوديت رسيده اند . کشور ايران نيز مدتي است با محدوديت اين منبع حياتي مواجه شده است .

اثرات آلودگي محيط زيست نه تنها موجب بروز بيماريهاي مختلف جسمي و رواني شده و تهديدي براي نسل هاي آينده مي باشد ، بلکه استفاده گسترده از گازوئيل در مناطق پر جمعيت شهري و سوخت هاي حاصل از چوب در مناطق روستائي ، مصرف بيش از حد گازهاي سمي در صنايع ، دودکش کارخانه و منازل ، اگزوز اتومبيل ها و سوزاندن زباله ها از مشکلات عمده مناطق پر جمعيت و شهرهاست و موجب تخريب لايه ازن و افزايش اشعه ماوراء بنفش بر روي زمين شده است که خود آلودگيهاي محيط زيست را افزايش داد و اثرات مخربي را براي جمعيت ايجاد مي کند .