|
محيط زيست و آلاينده ها
نخستين بار بقراط بيماري
را با محيط زيست مرتبط دانست : آب ، وضعيت اقليمي و ... قرن ها بعد
آقاي Pettenkofer آلماني نظريه ي ارتباط
بيماري با محيط زيست را از نو زنده کرد .
اين واقعيت ثابت شده که
محيط زيست بر رفاه جسمي ، رواني و اجتماعي کساني که در آن زندگي مي
کنند تأثير مستقيم دارد . دامنه ي عوامل زيست محيطي از تأمين آب ، مسکن
، تنش هاي رواني - اجتماعي و ساختار خانوادگي تا نظام هاي کمک اجتماعي
و اقتصادي و تا سازماندهي خدمات بهداشتي و بهزيستي اجتماعي در جامعه
کشيده مي شود .
اثرهاي بهداشتي مربوط به
شرايط محيط زيست مي توانند حاد باشند - مانند همه گيري بيماري تنفسي که
به علت آلايندگي هوا ايجاد مي شود ، يا همه گيري مسموميت هاي غذايي - و
يا دراز مدت باشند ، مانند ايجاد سرطان يا نابهنجاريهاي جنيني پس از
مواجهه با پرتو تابي ، اثرهاي دراز مدت محيط زيست نامطلوب بيشتر اوقات
ناشناخته مي مانند و به اين ترتيب خطرهاي آن
بالقوه يا اثبات نشده در نظر گرفته مي شوند .
* علت هاي آلايندگي محيط
زيست عبارتند از :
-
آلايندگي هوا
-
آلايندگي آب
-
فاضلاب و دفع
زباله
-
پرتوهاي يون ساز
-
سانحه هاي صنعتي
آلايندگي هوا
آلايندگي هوا در منطقه
هاي صنعتي و عمدتاً به علت احتراق سوخت هاي هيدروکربن پديد مي آيد . دو
منبع عمده ي آلايندگي هوا عبارتند از ؛ نيروگاه ها و وسيله هاي نقليه ي
موتوري ( خودروها )
گاهي اوقات شرايط آب و
هوايي خاصي پديد مي آيد که ضمن آن واژگوني دما (
Temperature Inverion ) وجود دارد . يعني يک پوشش هواي گرم
لايه ي هواي سرد موجود در سطح زمين را مي پوشاند . اين حالت در شهرها
منجر به گير افتادن آلاينده ها و تجمع سريع آنها مي شود که آن را دودمه
( Smog ) مي نامند . وجود آلاينده ها با
چنين تراکم فراواني مي تواند موجب همه گيري بيماريهاي تنفسي شود .
يک مثال معروف از اثر
حاد آلاينده هاي هوا دودمه ( Smog ) معروف
لندن است که در دسامبر ۱۹۵۲ بروز کرد . در
آن موقع برآورد شد که آن دودمه موجب مرگ ۴۰۰۰-۳۵۰۰ نفر شده است .
آلاينده هاي آب
پيشگيري از بيماريهاي
ناشي از آب موکول به خالص بودن و حفاظت آب آشاميدني است . براي حفظ
تندرستي انسان لازم است آب سالم به مقدار کافي براي او تأمين شود . آب
آشاميدني سالم بايد عاري از آلودگي به عوامل بيماريزا و مواد شيميايي
زيانبار باشد . عمده ترين عفونت هايي که به وسيله ي آب منتقل مي شوند
عبارتند از : وبا ، حصبه و اسهال خوني ، علت اين عفونت ها آلودگي آب
آشاميدني به مدفوع انساني است . در کشورهايي که سيستم هاي نوين دفع
فاضلاب و تأمين آب خانه ها وجود دارد . انتشار اين بيماريها از راه آب
بسيار کم است .
آلاينده هاي شيميايي
تخليه ي سرريز کارخانه
ها در رودخانه ها و جويبارها و همچنين استفاده از آفت کش ها و کودهاي
شيميايي توسط کشاورزان در حوزه ي آبخيز رودخانه ها مي تواند موجب
آلايندگي شيميايي آب شود .
سانحه هاي صنعتي
جمعيت عام نه فقط در
معرض حادثه هايي ست که از مواجهه با پرتوتابي هسته اي ايجاد مي شود .
بلکه خطر سانحه هايي از نوع ترابري و ذخيره سازي طيف گسترده اي از مواد
شيميايي هم وجود دارد .
* گرم شدن کره ي زمين
|
وجود مقدار
زيادي دي اکسيد کربن در جو که به افزايش کلي دماي کره ي زمين
منجر مي شود ، خود بالقوه مي تواند موجب آب شدن کلاهک هاي يخي
و بالا آمدن سطح آب در اقيانوس ها شود . گرم شدن جهان اثرهاي
نا مطلوب بالقوه بر کشاورزي هم دارد که موجب تشديد مشکلات
تغذيه اي در کشورهاي رو به پيشرفت مي شود و زوال تندرستي مردم
جهان را به دنبال دارد . موضوع گرم شدن کره ي زمين و ساير
موضوع هاي جهاني در کنفرانس WHO در
سال ۱۹۹۲ ( در ريود و ژانيرو ) مطرح و پذيرفته شد که اقدام همه
ي کشورهاي عضو براي کاستن از مصرف سوخت هاي فسيلي متوقف کردن
جنگل زدايي و اقدام مشترک براي حفظ محيط زيست ضروري است .
|
|