جمعيت ، فقر و رشد اقتصادي

 فقر بمعناي نداشتن ضروريات مادي زندگي است و حدود يک ميليون نفر از مردم جهان در فقر مطلق بسر مي برند و از داشتن اساسي ترين ضروريات محروم مي باشند . به گفته کارشناسان ، فقير کسي است که يک سوم درآمد خالصش ( بدون ماليات ) در يک خانواده ۳ نفر بيشتر ، صرف تهيه غذا گردد . کمتر از ۳ ميليون از مردم دنيا مي توانند غذا بخورند و ۳ ميليون نفر ديگر زير اين حد قرار دارند .

فقر ، روح بشر را از داشتن دو پيش نياز ضروري زندگي که بدون آنها زندگي امکانپذير نيست محروم ميسازد و آن دو چيز ، احترام و اميد مي باشد .

فقر با کاهش جذبه زندگي ، خوبي دنيا را به طرف بدي سوق ميدهد و رنج و کشندگي آنرا بي ارزش ميسازد . احترام وقتي است که به انسانيت انسانها بها داده شود و با اميد است که     خواسته هاي آدمي فعال شده و انسان به حرکت وادار ميشود .

هنگامي که از رشد بي رويه جمعيت در يک کشور صحبت مي شود ، منظور نابرابري ميان امکانات موجود و ميزان جمعيت متقاضي استفاده کننده از آن امکانات مي باشد ، به گونه اي که منابع موجود قادر نباشند خوراک ، مسکن ، اشتغال ، تحصيلات و ساير احتياجات خانواده و جامعه را تأمين کنند . نتايج چنين رخدادي ، کاهش کيفيت زندگي و افزايش محروميتهاي اقتصادي ، اجتماعي و رواني است .

نرخ رشد اقتصادي در ميان کشورهاي در حال توسعه در سالهاي ۱۹۹۰ نسبت به نرخ آن در دهه ۱۹۸۰ فزوني يافت . در ۲۵ سال گذشته در ۵۵ کشور فقير جهان پيشرفت قابل توجهي در نرخ  رشد اقتصادي ايجاد شد . از جمله اين پيشرفت ها ، افزايش اميد زندگي از ۵۳ سال به ۶۲ سال با پائين آمدن مرگ و مير نوزادان از ۱۱۰ به ۷۳ در هر ۱۰۰۰ تولد و افزايش دسترسي به آب سالم از۳۳ درصد به ۶۸ درصد بوده است .

ساختار جمعيتي دنيا ، با وجود نسل جوان داراي قابليت باروري در قاعده پهن آن و افراد مسن در نوک تيز آن ، شبيه به يک مثلث مي باشد . تا زماني که اين فرم مثلث تبديل به يک ساختار مستطيل شکل نگردد ، يعني توازني در توزيع افراد پير و افراد جوان ايجاد نگردد ، رشد جمعيت متوقف نخواهد شد و انتظاري جز اين نمي رود و ۹۰ درصد اين رشد نيز در فقيرترين نقاط دنيا مي باشند . کارشناسان سبب اصلي رشد بالاي جمعيت در جهان سوم را ناشي از عدم توسعه فرهنگي و سياسي و فقر اقتصادي اين کشورها دانسته اند .

با اين حال به علت افزايش جمعيت ، تعداد افراد فقير همچنان در حال افزايش است .

حدود ۱/۱ ميليارد نفر که در حدود ۳۰ درصد جمعيت جهان در حال توسعه را تشکيل مي دهد ، با    يک دلار در روز زندگي را سر مي کنند .  بزرگترين رشد فقر در آفريقا  است .

اما با اين همه ، هنوز آسياي جنوبي در ميان فقراي جهان سهم بزرگتري دارد  ( ۶۲ درصد ) . در گذشته ۷۵ درصد مردم فقير در روستاها زندگي مي کردند ، اما اين روند با افزايش حلبي آبادها در شهر رو به تغيير گذاشته است . ۵۴ درصد افزايش جمعيت جهان در افريقا و جنوب آسيا صورت    مي پذيرد . کشورهايي که موفق به تقليل روند رشد جمعيت خود بوده اند ، توانسته اند جلوي رشد فقر را نيز در کشورهاي خود بگيرند و با پائين آوردن روند رشد جمعيت همزمان با سرمايه گذاري در کشاورزي و عرضه مواد غذائي توانسته اند به رشد اقتصادي پايدار دست يابند . اين کار باعث شده است که آنها بتوانند در بخش اجتماعي بخصوص در امر آموزش، بهداشت ، درمان و بهبود وضعيت زنان سرمايه گذاري کنند .

با توجه به نظر کارشناسان درآمد سرانه ايراني ها در حال حاضر ۳۰ درصد از سال ۱۳۵۶ کمتر است و اين بدليل کاهش توليد ملي است که مطابق با روند رشد جمعيت افزايش نيافته است.